Introductie

De "Naamlijst van houtige gewassen" en "Naamlijst van vaste planten" bevatten de wetenschappelijke voorkeursnamen en meest gebruikte synoniemen en handelsaanduidingen van ruim 30.000 houtige boomkwekerijgewassen en 18.500 vaste planten die in Europa en grotendeels ook in de VS worden verhandeld. Het belangrijkste doel van de lijsten is om wereldwijde uniformiteit te krijgen in de naamgeving van deze gewassen. Het gebruik van één naam in de vorm van de wetenschappelijke voorkeursnaam is daarvoor de basis. Als iedereen deze voorkeursnaam hanteert (evt. in combinatie met handelsnamen), dan zorgt dit voor een betere communicatie. Het is daarom zeer verheugend dat de ‘Naamlijst van houtige gewassen’ en de ‘Naamlijst van vaste planten’ door de ENA (European Nurserystock Association) zijn erkend als de Europese standaard voor wat betreft de naamgeving van boomkwekerijproducten. De Naamlijst van vaste planten is bovendien door de ISU (Internationale Stauden Union) en de PPA (Perennial Plant Association – in de Verenigde Staten) erkend als de officiële standaard.

Het is de uitdaging om deze naamlijsten een plaats te geven binnen het spanningsveld tussen wetenschap en praktijk. Enerzijds is het essentieel om internationale wetenschappelijke afspraken te volgen, anderzijds moet er in de praktijk goed mee te werken zijn. De afspraak is om elke vijf jaar weer een nieuwe editie van de naamlijst uit te geven. Hierin worden de namen van het nieuwe handelssortiment opgenomen en worden in ieder geval de hoogst noodzakelijke correcties aangebracht. Elke tien jaar worden tevens de namen aangepast aan nieuwe en breed geaccepteerde taxonomische opvattingen. Dit laatste heeft in de editie van 1995 plaats gevonden en is daarom wederom gebeurd in deze 2005 editie.

Ten opzichte van de vorige editie, vijf jaar geleden, zijn de belangrijkste verschillen:

• Totstandkoming en publicatie staat nu onder auspiciën van de “European Nurserystock Association”.
• Het samenstellen van de lijst is aangestuurd en wordt gedragen door ENA’s “European Plant Names Working Group”.
• Toevoeging van ruim 13.000 nieuwe wetenschappelijke voorkeursnamen van houtige gewassen (waaronder 3400 fruitgewassen en bijna 800 coniferen) en bijna 4500 van vaste planten.
• De opname van veel nieuwe Zuid-Europese (subtropisch) en Oost-Europese gewassen
• Toevoeging van bijna 3000 synoniemen en handelsaanduidingen van houtige gewassen en 600 van vaste planten.
• Wijzigingen van bijna 700 namen van houtige gewassen en 165 namen van vaste planten als gevolg van spelfouten, verwisselingen of nieuwe inzichten in de taxonomie.
• Handelsaanduidingen worden prominenter weergegeven.
• Kwekersrechtelijk beschermde gewassen (in Europa) kunnen op verzoek van de eigenaren worden aangegeven met PBR (Plant Breeders Rights).
• Merkenrechtelijk beschermde namen kunnen op verzoek van de eigenaren aangegeven met ®.
• Ongeldige namen worden aangeduid met een * (asterisk) achter de naam.
• Zaadherkomsten worden aangegeven met (SO); dit staat voor Seed Origin.
• Indien cultivars behoren tot een ondersoort (subsp.), variëteit (var.) of forma (f.), wordt dit in de rechterkolom vermeld.
• Veel voorkomende types van cultivars worden ook vermeld (bij fruitrassen).
• Verbeterde toegankelijkheid: o.a. online zoekmogelijkheid op : www.internationalplantnames.com

Voor de juiste naamgeving zijn vele nieuwe standaardwerken geraadpleegd; achter in het boekje staat een uitgebreide up-to-date literatuurlijst. Elke verandering of toevoeging is apart geregistreerd en verantwoord in een database. Bovendien zijn ook de nieuwe richtlijnen van de in 2004 uitgekomen ‘International Code of Nomenclature for Cultivated Plants’ gevolgd (zie Hoofdstuk:'Verantwoording')

Ir. M.H.A. Hoffman (taxonoom)